Ή στραβός είναι ο γιαλός ή στραβά αρμενίζουμε

Όσο καλή διάθεση κι αν έχει κανείς απέναντι σε μια νέα κυβέρνηση, η οποία άλλωστε διαδέχθηκε μία κακή κυβέρνηση που απογοήτευσε τον ελληνικό λαό, όσο κι αν θέλει να αντιμετωπίσει με επιείκεια δυσλειτουργίες και λάθη που μπορεί να αποδώσει σε απειρία και πίεση χρόνου, η πραγματικότητα είναι αμείλικτη. Αυτή η κυβέρνηση απλώς επιταχύνει την πορεία μας προς τον γκρεμό, γιατί εκτός από ανικανότητα αντίστοιχη με της προηγούμενης και πλήρη έλλειψη συγκροτημένης πολιτικής γραμμής, κατάφερε να στρέψει εναντίον της το σύνολο των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και διεθνών θεσμών, ακόμα κι εκείνων που η ίδια κατονόμαζε ως πιθανούς συμμάχους εναντίον της σημερινής ευρωπαϊκής πολιτικής. Θέλει μεγάλο ταλέντο για να πετύχει κανείς μια τόσο ολοκληρωτική απόρριψη και ρήξη και δεν ξέρω αν το έχει πετύχει ποτέ κανείς ως τώρα. Το γεγονός ότι αυτή η πολιτική φαίνεται από τις δημοσκοπήσεις να εγκρίνεται από την πλειοψηφία του ελληνικού λαού, επιβεβαιώνει απλώς το αυτοκαταστροφικό ελάττωμα των Νεοελλήνων να ψάχνουν κάπου αλλού, κάποιον άλλο να φταίει για τα δικά τους λάθη και να θεωρούν ότι η ψευτομαγκιά, η κουτοπονηριά, η ανοργανωσιά και η πλήρης αδιαφορία για νόμους, κανόνες, συμβάσεις και συμφωνίες είναι ο φυσιολογικός τρόπος συμπεριφοράς που πρέπει να γίνεται αποδεκτός στη σημερινή Ευρώπη.

Κανένας λογικός άνθρωπος δεν μπορεί να υποστηρίξει ότι η ακολουθούμενη πολιτική από τις προηγούμενες κυβερνήσεις δεν ήταν ανεπαρκής και αναποτελεσματική κι ότι πολλές από τις υποδείξεις των... θεσμών (όπως μάθαμε να λέμε τώρα την τρόικα) δεν ήταν λανθασμένες. Απέναντι σε μια λανθασμένη πολιτική όμως, αντιπαραθέτεις ένα δομημένο πρόγραμμα κι όχι καραγκιοζιλίκια και παιχνίδια εντυπώσεων, όπως οι γραβάτες, οι γλωσσοπλαστικοί ακροβατισμοί για να αναφέρεσαι στα ίδια πράγματα με άλλο όνομα (λες και μετράει το όνομα και όχι η ουσία), η έλλειψη οποιασδήποτε συγκεκριμένης δέσμευσης και οποιουδήποτε προγράμματος με στοιχεία και αριθμούς, οι αντιφατικές εξαγγελίες από διαφορετικούς υπουργούς, ακόμα και η συμπεριφορά του βασικού διαπραγματευτή από ελληνικής πλευράς, του υπουργού Οικονομικών, ως τηλεοπτικού μαϊντανού και μέλους του «σταρ σίστεμ» και όχι αξιόπιστου συνομιλητή με στρατηγική και πρόγραμμα.

Και μόνο το γεγονός ότι στελέχη του ΔΝΤ περιέγραψαν πρόσφατα την Ελλάδα ως τον λιγότερο συνεργάσιμο δανειολήπτη στην 70ετή ιστορία του Ταμείου, δείχνει την αναξιοπιστία που έχουμε πλέον σε διεθνές επίπεδο, σε μία μάλιστα ιδιαίτερα ευνοϊκή συγκυρία για μας, αφού κανείς στην Ευρώπη και τον υπόλοιπο  κόσμο δεν φαίνεται να θέλει τη χρεοκοπία της Ελλάδας και την έξοδό της από το ευρώ. Κανείς όμως δε θα μας κρατήσει και με το ζόρι και κανείς δεν είναι διατεθειμένος να πληρώνει για τη σωτηρία μας με μοναδική εγγύηση τη... δημιουργική ασάφεια των εξαγγελιών της ελληνικής κυβέρνησης, οι οποίες σε τελική ανάλυση απλώς αναπαράγουν το αποτυχημένο μοντέλο της κρατικοδίαιτης οικονομίας με το οποίο οι προηγούμενες κυβερνήσεις μας οδήγησαν στη χρεοκοπία. Αν μάλιστα συνυπολογίσει κανείς το γεγονός ότι στην τωρινή κυβέρνηση φαίνεται να αντιμετωπίζουν αρνητικά σχεδόν κάθε επενδυτική πρόταση που έχει εμφανιστεί στον ορίζοντα, είναι δύσκολο να πεισθεί και ο πιο καλοπροαίρετος ότι υπάρχουν πιθανότητες να εφαρμοστεί μία πολιτική που θα οδηγήσει σε ανάπτυξη, ώστε να πιάσει τόπο οποιαδήποτε βοήθεια, είτε ως πρόσθετη χρηματοδότηση είτε ως αναδιάρθρωση του χρέους. Οπότε τι κίνητρο έχουν οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι για να συμφωνήσουν στις... δημιουργικά ασαφείς προτάσεις της ελληνικής κυβέρνησης; Οι Έλληνες, που έχουν μάθει τόσα χρόνια να ζουν μέσα στην ασάφεια, στο «περίπου», στην παράκαμψη και τη συνεχή αλλαγή των κανόνων ή και την πλήρη απουσία τους, τις ψεύτικες υποσχέσεις και τα μεγάλα λόγια, που ψήφισαν κυβερνήσεις με συνθήματα πως τα «λεφτά υπάρχουν», τα Ζάππεια και το σκίσιμο των μνημονίων, μπορεί να επικροτούν αυτήν την πολιτική γιατί τους είναι οικεία. Στην Ευρώπη όμως φαίνεται πως τελείωσαν οι κουτόφραγκοι...

Τερατογένεση

Πιστεύω ότι είναι λάθος να κρίνει κανείς καταστάσεις εν θερμώ, πριν αποκτήσει μια πληρέστερη εικόνα των πραγμάτων και πριν καταλαγιάσει ο θόρυβος από τις αρχικές εντυπώσεις. Γιατί οι πρώτες αντιδράσεις είναι περισσότερο συναισθηματικές απ' ότι πρέπει, πολύ περισσότερο όταν μιλάμε για πολιτική, όπου συχνά τα έργα διαφέρουν από τα λόγια κι όπου οι υποσχέσεις είναι πάντα υπερβολικές προεκλογικά σε σχέση με την πραγματικότητα. Όταν μάλιστα έχεις μια τόσο ριζική αλλαγή στο πολιτικό τοπία και τη διακυβέρνηση της χώρας, σαν αυτή που είχαμε φέτος στην Ελλάδα, η βιασύνη είναι κακός σύμβουλος και καλό είναι να περιμένεις τα πρώτα «δείγματα γραφής» για να έχεις πιο συγκροτημένη άποψη. Γι' αυτό και απέφυγα να κάνω το παραμικρό σχόλιο όλο αυτό το διάστημα που πέρασε από τις εκλογές, περιμένοντας και τις προγραμματικές δηλώσεις τις κυβέρνησης, που σίγουρα δίνουν ένα κάπως πιο αξιόπιστο στίγμα για τις προθέσεις της σε σχέση με τις προεκλογικές εξαγγελίες.

Παρ' όλα αυτά, υπάρχει εξαρχής μία παράμετρος τόσο αρνητική, που όσο ψύχραιμα κι αν δει κανείς τα πράγματα κι όσο κι αν περιμένει για να δει «που πάει το πράγμα», δεν μπορεί να μην τον επηρεάσει. Γιατί βασική προϋπόθεση για μια πετυχημένη κυβέρνηση είναι, εκτός από τις απαραίτητες ικανότητες των ανθρώπων, η ύπαρξη μιας συγκροτημένης βάσης αρχών και αξιών, που οδηγεί και σ' ένα συγκροτημένο πρόγραμμα. Και αν η, συνηθισμένη στην Ευρώπη, δημιουργία μιας συμμαχικής κυβέρνησης οδηγεί κατ' ανάγκη σε εκατέρωθεν συμβιβασμούς στα προγράμματα, τέτοιου είδους συνεργασίες δεν μπορεί παρά να γίνονται από παρατάξεις που έχουν κάποιους κοινούς στρατηγικούς στόχους (όπως π.χ. η ελεύθερη ή η κρατική οικονομία, η συμμετοχή ή όχι στην Ευρωπαϊκή Ένωση κλπ.) Αλλιώς είναι βραχύβια σχήματα, χωρίς κυβερνητικό πρόγραμμα, αλλά απλώς με μια συγκεκριμένη αποστολή που -εντελώς προσωρινά- παραμερίζει τις διαφορές (όπως π.χ. υπήρξε η κυβέρνηση Ν.Δ - αριστεράς στην Ελλάδα).

Σήμερα υποτίθεται ότι έχουμε μία κυβέρνηση με «ορίζοντα τετραετίας». Συγχωρέστε με, αλλά αν και δεν συμπαθώ τον Ευάγγελο Βενιζέλο, που υπάρχουν πολλά για τα οποία οφείλει να απολογηθεί στον ελληνικό λαό, συμμερίζομαι απόλυτα το χαρακτηρισμό της «τερατογένεσης» που έδωσε στην ετερόκλητη συμμαχία ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ η οποία μας κυβερνά. Ανήκω σε μια γενιά που έζησε την αριστερά του αντιδικτατορικού αγώνα και των αγώνων για εκδημοκρατισμό της χώρας μετά τη μεταπολίτευση, μια αριστερά που διακρινόταν για μια ιδεολογική συγκρότηση, που είχε πολλά στελέχη με ανιδιοτελή στράτευση προς τη συγκεκριμένη ιδεολογική κατεύθυνση και που, παρά τις εσωτερικές διαφωνίες, είχε κάποια κοινή συνιστώσα και πάντως τίποτε απολύτως το κοινό με την ακροδεξιά.

Παρατηρώ τώρα έκπληκτος ένα υποτίθεται αριστερό κόμμα, που προεκλογικά ζητούσε τη ψήφο μου με ωραία λόγια περί κοινωνικής δικαιοσύνης, δημοκρατίας, κατάργησης των διακρίσεων ανάμεσα στους ανθρώπους, διαφάνειας στην οικονομική διαχείριση κλπ., όχι απλώς να δέχεται στους κόλπους του κάθε καρυδιάς καρύδι, που είχε τόση σχέση με την αριστερά όση ο Μαρξ με το Δαλάι Λάμα, όχι απλώς να συμπεριλαμβάνει στα στελέχη του ανθρώπους που συμμετείχαν στην άθλια πολιτική των κυβερνήσεων της μεταπολίτευσης που μας έφτασε ως εδώ, αλλά και να δημιουργεί συμμαχική κυβέρνηση μ' ένα ακροδεξιό κόμμα με αντιευρωπαϊκή στάση και εντελώς τυχοδιωκτική πολιτική. Ένα κόμμα του οποίου άλλωστε ο ιδρυτής συμμετείχε ενεργά στην πολιτική του ενός εκ των δύο πόλων του δικομματισμού που μας έφτασαν στη χρεοκοπία. Άσχετα με τα όσα λέγονται, λοιπόν, στα μπαλκόνια, το βήμα της Βουλής και τα ΜΜΕ για λαϊκή κατανάλωση, η πραγματικότητα είναι ότι έχουμε μία κυβέρνηση χωρίς ιδεολογική συγκρότηση και συγκεκριμένο πρόγραμμα, χωρίς αρχές και αξίες, χωρίς ενδιαφέρον για τα προβλήματα των ανθρώπων, αλλά μόνο μια τυχοδιωκτική δίψα για εξουσία, για την οποία θα συμμαχούσε ακόμα και με το διάβολο. Προφανώς εύχομαι να πετύχει, έστω και από τυχαία σύμπτωση των προσωπικών επιδιώξεων των μελών της με ένα θετικό αποτέλεσμα για την κοινωνία μας. Αλλά ποτέ δεν θα με πείσουν ότι έχουν αρχές και πρόγραμμα και φυσικά ποτέ δεν θα με πείσουν ότι είναι αριστεροί. Γιατί έχω γνωρίσει πραγματικούς αριστερούς...

Απόλυτος αμοραλισμός

Για πρώτη φορά ίσως μετά τη μεταπολίτευση πραγματοποιούνται εκλογές όπου η ελληνική πολιτική τάξη δεν αναδεικνύει ως στοιχείο αντιπαράθεσης τις όποιες διαφορές της σε ιδεολογία και πολιτική στρατηγική, αλλά έναν εξοργιστικό αμοραλισμό και μια μάχη χωρίς ηθική, χωρίς ιδεολογία, χωρίς συνέπεια, για τις καρέκλες της εξουσίας και μόνο. Αρκεί να δει κανείς, τώρα που ανακοινώθηκαν τα ψηφοδέλτια, πόσο ξεδιάντροπα ξεπεράστηκαν πολιτικές και ιδεολογικές διαφορές και μετατράπηκαν τα κόμματα (ειδικά τα δύο μεγαλύτερα, αλλά όχι μόνο) σε ανεμομαζώματα γυρολόγων της πολιτικής, τηλεμαϊντανών και καιροσκόπων, για να αντιληφθεί πως δεν υπάρχει η παραμικρή ελπίδα για μία συγκροτημένη πολιτική με συγκεκριμένο πρόγραμμα και στόχο την έξοδο της Ελλάδας από την κρίση. Οι καρέκλες να είναι καλά, η πολιτική πελατεία να βολευτεί κι από εκεί και πέρα έχει ο Θεός! Αν βγούμε και από την κρίση (με τη βοήθεια της τύχης και των ξένων εταίρων μας) τόσο το καλύτερο, αν καταστραφεί η χώρα, τόσο το χειρότερο για τη χώρα!

Βεβαίως ευθύνη γι' αυτό έχει προφανώς και ο ελληνικός λαός, που δεν είναι και δεν μπορεί να είναι ένα τσούρμο χωρίς αρχές και χωρίς ενημέρωση (ειδικά στην εποχή της μαζικής διάδοσης της πληροφορίας όπου ζούμε) που άγεται και φέρεται από τον κάθε τυχάρπαστο, αλλά υπεύθυνοι πολίτες, που κάνουν επιλογές για το μέλλον το δικό τους και των παιδιών τους. Και, όμως, τις τελευταίες δεκαετίες, αλλά ακόμα περισσότερο στα χρόνια της κρίσης, μεγάλο ποσοστό των ψηφοφόρων δεν έδειξαν τον ορθολογισμό και την υπευθυνότητα με την οποία υποτίθεται ότι κάνει ο καθένας επιλογές για το μέλλον του, αλλά ψήφιζαν με κριτήρια ποιος φαινόταν πιο συχνά στο τηλεοπτικό γυαλί, ποιος υποσχόταν τα περισσότερα, ακόμα κι όταν ήταν προφανώς ανεδαφικά, ποιος έβριζε περισσότερο αυτούς που θεωρούσαν υπεύθυνους για μέτρα που δεν τους άρεσαν, ποιος τους επέτρεπε να κάνουν παρανομίες σε βάρος των υπολοίπων, ποιος τους διόριζε παρακάμπτοντας την αξιοκρατία και άλλα τέτοια... ευγενή κριτήρια.

Φτάσαμε στο σημείο, όταν τα δύο κόμματα που κυβέρνησαν στη μεταπολίτευση (αλλά και τα αντιπολιτευτικά κόμματα που στήριζαν κάθε παράλογο αίτημα), οδήγησαν τη χώρα στη χρεοκοπία, όλοι αυτοί να στραφούν για σωτηρία σε ανερμάτιστους λαϊκιστές που υποστήριζαν ότι μπορούμε να... τη φέρουμε σε όλο τον κόσμο και να εκβιάσουμε την υπόλοιπη υφήλιο χωρίς την παραμικρή επίπτωση, σε εγκληματικά στοιχεία που ήταν γνωστό ότι υποστήριζαν τη ναζιστική ιδεολογία που αιματοκύλισε τον κόσμο (λες κι ο εγκληματίας που ζητάς να σε βοηθήσει, θα γίνει μετά ως εκ θαύματος... ηθικός και δεν θα σου κάτσει στο σβέρκο), σε τυχοδιώκτες που υποστήριζαν κάθε αρλούμπα που τους κατέβαινε στο κεφάλι και μπορούσε να είναι αρεστή στο πλήθος κλπ. Καμία απολύτως προσπάθεια για δημιουργία επιτέλους μιας συνεπούς πολιτικής δύναμης, με συνέπεια και ειρμό στο πρόγραμμά της, που θα βασιζόταν σε απλές αρχές που είναι απαραίτητες για την εύρυθμη λειτουργία μιας κοινωνίας, όπως η αξιοκρατία, η διαφάνεια, ο προγραμματισμός, η δίκαιη κατανομή των βαρών, η αποφυγή των ελλειμμάτων στην οικονομική διαχείριση κλπ.

Όταν οι πολιτικάντηδες βλέπουν τους ψηφοφόρους, ακόμα και σε τέτοιες κρίσιμες περιόδους, να επιλέγουν με τόσο αλλοπρόσαλλα κριτήρια, δεν θέλουν και πολύ για να βγάλουν στην επιφάνεια στην πιο έντονη μορφή του τον τυχοδιωκτισμό που ούτως ή άλλως τους διέκρινε τόσα χρόνια και να μαζέψουν ως υποψήφιους αυτούς που ανταποκρίνονται περισσότερο σ' αυτά τα αλλοπρόσαλλα κριτήρια. Ούτε έχουν κανένα πρόβλημα να στηλιτεύουν τώρα στους άλλους αυτά που οι ίδιοι έκαναν παλιότερα, με τα ίδια οικτρά αποτελέσματα. Μπορεί π.χ. την ευθύνη για τις πρόωρες εκλογές να την έχει τώρα ο Τσίπρας, αλλά ακριβώς τα ίδια έκανε ο Σαμαράς πριν απ' αυτόν και ακριβώς τα ίδια ο Παπανδρέου πριν από εκείνον, προκαλώντας πρόωρες εκλογές σε εποχές που η οικονομία χρειαζόταν ηρεμία για να ανακάμψει. Κι όταν ήρθαν στην εξουσία πήραν μέτρα χειρότερα από εκείνα που στηλίτευαν (όπως θα κάνει τώρα και ο Τσίπρας αν καταφέρει να έρθει στην εξουσία) και μόνο για το λόγο ότι η ζημιά που προκάλεσαν με τις πρόωρες εκλογές ήταν πολύ μεγάλη και δημιουργούσε πρόσθετες απαιτήσεις. Και μπορούμε να δούμε σε αντιδιαστολή τί γίνεται στις... κανονικές χώρες, εκεί που οι άνθρωποι σέβονται τον εαυτό τους, αναφέροντας το πρόσφατο παράδειγμα της Σουηδίας, όπου μετά την αποχώρηση ενός κόμματος από τη συγκυβέρνηση, υπήρξε συμφωνία με την αντιπολίτευση για τον προϋπολογισμό, ώστε να αποφευχθούν οι πρόωρες εκλογές και να συνεχίσει να κυβερνά μία κυβέρνηση... μειοψηφίας! Αλλά αυτά είναι ψιλά γράμματα εδώ, στη χώρα όπου κατέρρευσαν πλέον και η λογική, και οι ιδεολογίες κι όπου φτάσαμε στο σημείο ο -υποτίθεται- αριστερός Τσίπρας να επιβάλλει στο κόμμα του ως υποψήφια την κα Ραχήλ Μακρή από τους ακροδεξιούς ΑΝΕΛ! Ψήφους να πάρουμε κι απ' όπου να 'ναι!...

Ας μιλήσουμε για... ποδόσφαιρο

Ξέρω ότι και μόνο η αναφορά της λέξης «ποδόσφαιρο» αρκεί για να κάνει πολλούς να προσπεράσουν ένα άρθρο, ίσως και με αισθήματα απέχθειας, χωρίς να διαβάσουν ούτε μία γραμμή. Και δεν θα έχουν και άδικο, εδώ που τα λέμε, γιατί αν και πρόκειται για μία από τις πιο δημοφιλείς δραστηριότητες ψυχαγωγίας παγκοσμίως, στην Ελλάδα κοντεύει (αν δεν το έχει ήδη κάνει) να δημιουργήσει μία εικόνα υποκόσμου, με σκάνδαλα, στημένα παιχνίδια (δηλαδή απάτες, για να χρησιμοποιήσουμε τη σωστή λέξη!) και, κυρίως, πολλή βία η οποία ενίοτε καταλήγει και σε θάνατο ανθρώπων. Αυτή η κατάσταση έχει στρέψει μακριά από το ποδόσφαιρο ακόμα και ανθρώπους που τους άρεσε και το παρακολουθούσαν από μικρά παιδιά (αλλά δεν τολμούν τώρα ούτε έξω από το γήπεδο να περάσουν με τα δικά τους παιδιά).

Το ποδόσφαιρο, όμως, ακριβώς επειδή είναι ακόμα αρκετά δημοφιλές κι επειδή εμπλέκονται σ' αυτό -εκτός από τους φιλάθλους και τους συλλόγους (πολλοί από τους οποίους είναι πλέον ανώνυμες εταιρείες)- και θεσμοί με δημόσιο χαρακτήρα (όπως είναι π.χ. οι αθλητικές ομοσπονδίες, οι εθνικές ομάδες, το κράτος που ελέγχει οικονομικά -υποτίθεται- τις ΠΑΕ, η αστυνομία που τηρεί -υποτίθεται- την τάξη, η δικαιοσύνη που ελέγχει -υποτίθεται;- την παραβατικότητα που σχετίζεται με τα αθλητικά γεγονότα κλπ.), είναι δυστυχώς-καθρέφτης της κοινωνίας στην οποία ζούμε. Και παρατηρώντας τα γεγονότα που συμβαίνουν στο χώρο του, μπορείς να βγάλεις αρκετά συμπεράσματα με ευρύτερη σημασία για τη συνολική λειτουργία της ελληνικής κοινωνίας.

Η χθεσινή ταπεινωτική (όσο και πεντακάθαρη και απολύτως δίκαιη) ήττα της εθνικής ομάδας, λοιπόν, εντός έδρας από τα... νησιά Φερόε, δηλαδή η ήττα των ακριβοπληρωμένων επαγγελματιών Ελλήνων από τους ερασιτέχνες μιας μικροσκοπικής αυτόνομης περιοχής της Δανίας, που είχε να δει νίκη εκτός έδρας σχεδόν 20 χρόνια, δεν είναι ένα απλό ποδοσφαιρικό φαινόμενο. Και δεν είναι τυχαίο ότι συνέβη σε μια από τις πιο παρακμιακές περιόδους στην ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας. Είναι ένα χαρακτηριστικό δείγμα των αδιεξόδων στη λειτουργία της ελληνικής κοινωνίας, που δημιουργούν και πολλαπλασιάζουν προβλήματα χωρίς πιθανότητα λύσης. Και είναι μία απόδειξη ότι αν δεν αποφασίσουμε να εξετάσουμε τη δική μας συμμετοχή και ευθύνη στα προβλήματα μας και δεν σταματήσουμε να ψάχνουμε για αποδιοπομπαίους τράγους και για εξωτερικές επιβουλές που φταίνε για όλα, μπορούν να μας συμβούν ακόμα και τα πιο απίθανα πράγματα, χειρότερα ακόμα και από όσα μας έχουν συμβεί μέχρι τώρα.

Τί έδειξε αυτή η χθεσινή αθλητική ταπείνωση; Πώς όταν αδιαφορείς για τα χρονίζοντα προβλήματα, όταν σπρώχνεις κάτω από το χαλί τις ακαθαρσίες του δημοσίου βίου αντί να τις καθαρίσεις, όταν κάνεις τα στραβά μάτια σε παρανομίες, όταν ανέχεσαι σε χώρους σαν τους αθλητικούς, που υποτίθεται ότι διαπαιδαγωγούν μέρος τουλάχιστον της νεολαίας, να προβάλλονται ως πρότυπα ψεύτικες νίκες, οικονομικά κέρδη βασισμένα σε απάτες, αναξιοκρατία και υπερεκτίμηση μετριοτήτων, «ενημέρωση» από μέσα που ελέγχουν αυτοί που έπρεπε να ελέγχονται και άλλα παρόμοια, τα αποτελέσματα που θα έχεις είναι χειρότερα από αυτά που μπορούν να πετύχουν οι -έστω μέτριες- δυνατότητές σου και τα -έστω μέτρια- μέσα που έχεις στη διάθεσή σου. Όταν έντεκα ακριβοπληρωμένοι Έλληνες εξευτελίζονται με αυτόν τον τρόπο από έντεκα βόρειους ερασιτέχνες που απολαμβάνουν αυτό που κάνουν και το κάνουν όσο καλύτερα μπορούν, δεν φταίει ούτε η «κακιά ώρα», ούτε κάποια ατυχία ή σύμπτωση. Φταίει η απόλυτη παρακμή του χώρου στον οποίο δραστηριοποιούνται, που μειώνει το ενδιαφέρον τους και απαξιώνει τις πραγματικές τους δυνατότητες. Αντίστοιχα αρνητικά φαινόμενα δημιουργεί η συνολική παρακμή της ελληνικής κοινωνίας και δεν φταίνε γι' αυτό οι «κακοί ξένοι» και οι «υπερόπτες βόρειοι» (που ακόμα και ως ερασιτέχνες έχουν τη σοβαρότητα που λείπει από τους δικούς μας «επαγγελματίες» -γενικώς).

Κατήφορος χωρίς τέλος

Στην Ελλάδα, όπου έχουμε χάσει εντελώς την αίσθηση του μέτρου, δεν αντιλαμβανόμαστε ότι η αμετροέπεια και η αλαζονεία στον πολιτικό λόγο είναι απλώς η αρχή προς έναν ατέλειωτο κατήφορο, που οδηγεί και σε αντίστοιχου επιπέδου πολιτική πράξη. Τα ελληνικά κόμματα (όλα τα ελληνικά κόμματα) έχουν μάθει να ταυτίζουν τον εαυτό τους με τη χώρα και το λαό και θεωρούν πως το να κάνεις αντιπολίτευση σημαίνει να καθυβρίζεις και να συκοφαντείς τον αντίπαλο, ακόμα και χωρίς το παραμικρό στοιχείο. Παρατηρείται μάλιστα το εξωφρενικό φαινόμενο, τα ίδια κόμματα που χαλάνε τον κόσμο όταν σε κάποια εφημερίδα ή κανάλι αναφέρονται φήμες που τα αφορούν (με την ελαφρότητα που το κάνουν αυτό τα ελληνικά ΜΜΕ, μεταδίδοντας κάθε αναπόδεικτη φήμη χωρίς διασταύρωση, απ' όπου κι αν προέρχεται), να υιοθετούν μετά αντίστοιχες αναπόδεικτες φήμες που δημοσιεύονται για τους αντιπάλους τους.

Τα τελευταία χρόνια, λόγω και της οικονομικής κρίσης και τη οργής που αυτή έχει προκαλέσει τους πολίτες, έχουμε έναν εκτροχιασμό του πολιτικού διαλόγου σε επίπεδα πρωτόγνωρα. Όποιοι θυμούνται τους διαξιφισμούς μεταξύ του Κωνσταντίνου Καραμανλή (του... κανονικού φυσικά!) και του Ανδρέα Παπανδρέου στη Βουλή ή ακόμα και μεταξύ του Παπανδρέου και του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη (που τους χώριζε και προσωπική αντιπάθεια) θα θυμούνται ότι υπήρξαν πολύ έντονοι διάλογοι, σκληρές κατηγορίες σε πολιτικό επίπεδο, αλλά ποτέ η τωρινή κατάντια όπου οι μεν αποκαλούν τους δε προδότες και άλλα τέτοια απαράδεκτα. Κι αν  αυτά προέρχονται μόνο από περιθωριακά κόμματα και άτομα που απλώς στοχεύουν στο να κάνουν θόρυβο για να κερδίσουν μερικές έδρες στη Βουλή και να μην πάψουν να τρέφονται από τον κρατικό κορβανά, σαν τους... ψεκασμένους Έλληνες, ή από εγκληματικές οργανώσεις σαν τη Χρυσή Αυγή, που πάντα έβριζαν και προκαλούσαν, ακόμα κι όταν ήταν στο περιθώριο, εξακολουθείς να το αποδοκιμάζεις, αλλά το προσπερνάς ευκολότερα, ως συμπεριφορά ατόμων ούτως ή άλλως μη σοβαρών. Όταν, όμως, προέρχονται από άτομα που είναι στην εξουσία (ως κυβέρνηση) ή τον προθάλαμό της (ως αξιωματική αντιπολίτευση), είναι απαράδεκτα από κάθε άποψη.

Δυστυχώς ο κατήφορος αυτός δεν έχει τελειωμό και το χειρότερο είναι ότι, χάνοντας το μέτρο, οι άνθρωποι χάνουν και τον εαυτό τους και ολισθαίνουν προς πορείες ιδιαίτερα επικίνδυνες. Το καλάμι το καβάλας εύκολα κι αν το καβαλήσεις ο πειρασμός για συμπεριφορές με δείγματα ολοκληρωτισμού είναι μεγάλος. Και το κακό είναι πώς τέτοια φαινόμενα τα βλέπεις και από ανθρώπους που θεωρούσες σοβαρούς και μετρημένους. Όπως ο Γιάννης Δραγασάκης, που με άφησε άφωνο με μία -ανατριχιαστική κατά τη γνώμη μου- αναφορά σ' ένα πρόσφατο λόγο του στη Βουλή αυτές τις μέρες. Σύμφωνα με τον άνθρωπο, λοιπόν, που προφανώς θα ήταν ένα από τα σημαντικότερα στελέχη σε μια πιθανή κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ (αντιγράφω το απόσπασμα από το site της Αυγής, για να μην ισχυριστεί κανείς ότι δεν τα είπε ακριβώς έτσι), «Δεν μπορείτε να αποσταθεροποιήσετε τον ΣΥΡΙΖΑ, χωρίς να αποσταθεροποιήσετε τη χώρα. Αυτό είναι το πρόβλημά σας. Είστε παγιδευμένοι. Όταν μιλάτε ενάντια στον ΣΥΡΙΖΑ, από τη στιγμή που ο ΣΥΡΙΖΑ είναι η δύναμη την οποία επιλέγει ο λαός, τότε υπονομεύετε εσείς τη σταθερότητα της χώρας»! Η επιτομή του ολοκληρωτισμού σε 4 μόνο γραμμές! Το κόμμα του «είναι η δύναμη την οποία επιλέγει ο λαός», έχοντας λιγότερο από το ένα τρίτο των ψήφων (άρα έχοντας αποδοκιμαστεί- όπως και τα κυβερνητικά κόμματα άλλωστε- από τουλάχιστον τα δύο τρίτα των Ελλήνων) κι όσοι μιλούν εναντίον του «αποσταθεροποιούν τη χώρα». Πλήρης ταύτιση της χώρας με το κόμμα, δηλαδή, και πλήρης ταύτιση του λαού με τη μειοψηφική μερίδα του που στηρίζει το κόμμα. Κι αν σας θυμίζει κάτι αυτό, σωστά σας το θυμίζει. Οι πολιτικές επιλογές μας τελικά περιγράφονται με 5 μόνο λέξεις: μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα!

Ανορθολογισμός και αναξιοκρατία

Για μια ακόμα χρονιά, λοιπόν, καμιά... εκατοστή χιλιάδες παιδιά μπαίνουν στα Πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ της χώρας και, αν συνυπολογίσουμε αυτούς που δεν πέτυχαν, αλλά θα εγγραφούν σε ξένα πανεπιστήμια κι αυτούς που θα σπουδάσουν στα ιδιωτικά κολέγια που συνεργάζονται με ξένα πανεπιστήμια και δίνουν αντίστοιχα πτυχία, η τεράστια πλειοψηφία των αποφοίτων των ελληνικών λυκείων συνεχίζει σπουδές στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Παγκόσμιο ρεκόρ πρέπει να είναι αυτό και θεωρητικά αυτή η χώρα θα έπρεπε να είναι ένας παγκόσμιος πρωταθλητής στις επιστήμες, την τεχνολογία, τα γράμματα και τις τέχνες. Φυσικά δεν πρόκειται παρά για μια μαγική εικόνα, γιατί στην πραγματικότητα θα έχουμε και πάλι αρκετούς «φοιτητές» που μπήκαν σε πανεπιστημιακή σχολή με μέση βαθμολογία που πλησιάζει το... μηδέν, χάρη στο ηλίθιο σύστημα επιλογής που κατάργησε τη βάση του 10 για να μη μένουν ξενοίκιαστες γκαρσονιέρες στις δεκάδες πόλεις και χωριά που έχουν ανώτατες σχολές. Επίσης, θα έχουμε ένα σωρό παιδιά που μπήκαν στα πανεπιστήμια χωρίς να έχουν μάθει να σκέπτονται και χωρίς να ξέρουν καν καλά ελληνικά, αποστηθίζοντας απλώς την τυποποιημένη «γνώση» που με την ανοχή, αν όχι με την προτροπή του κράτους παρέχουν τα φροντιστήρια. Κι από την άλλη πλευρά, θα έχουμε πολύ περισσότερους πτυχιούχους από αυτούς που μπορεί να απασχολήσει η ελληνική κοινωνία στις δραστηριότητες που εξειδικεύονται.

Δεν έχω τίποτα εναντίον των πανεπιστημιακών σπουδών, αντίθετα είμαι από αυτούς που πιστεύουν ότι οι ανώτατες σπουδές γίνονται πρώτα απ' όλα για τον ίδιο των άνθρωπο που σπουδάζει και είναι χρήσιμες για την πνευματική του ανάπτυξη ασχέτως επαγγέλματος. Πιστεύω πως ένας έμπορος θα είναι καλύτερος έμπορος αν έχει τελειώσει πανεπιστήμιο, ένας επικεφαλής συνεργείου θα είναι καλύτερος αν έχει τελειώσει ένα ΤΕΙ, ένα επιχειρηματίας ή ελεύθερος επαγγελματίας θα έχει ευρύτερους ορίζοντες αν έχει ανώτατες σπουδές, όπως κι ένας αγρότης ή οποιοσδήποτε διοικητικός υπάλληλος. Αυτό, όμως, δεν αποτελεί την επικρατούσα άποψη στην κοινωνία μας, όπου οι σπουδές θεωρούνται -παρά την πληθώρα των πτυχιούχων- ότι ανοίγουν αυτοδίκαια το δρόμο για ένα συγκεκριμένο επαγγελματικό δρόμο. Και δεν είναι τυχαίο το γεγονός, ότι οποιοσδήποτε τελειώνει μια από τις πάμπολλες πανεπιστημιακές σχολές φιλολογίας, μαθηματικών, φυσικής, χημείας κλπ., θεωρεί με το τέλος των σπουδών του ότι δικαιούται αυτοδικαίως τον τίτλο του... αδιόριστου εκπαιδευτικού (που εκτός της αυθαίρετης σύνδεσης του πτυχίου με συγκεκριμένη επαγγελματική κατεύθυνση, υποδηλώνει και μία υποχρέωση του κράτους για διορισμό)!

Το θέμα είναι ότι βαδίζουμε για μια ακόμα φορά σε λάθος δρόμο, υποθηκεύοντας το μέλλον όχι μόνο μιας ολόκληρης γενιάς, αλλά της ίδιας της χώρας, καθώς μάλιστα όσα περιγράψαμε παραπάνω συνοδεύονται από μία πλήρη και σκανδαλώδη αναξιοκρατία που κατευθύνει στις περισσότερες θέσεις εργασίας τους λιγότερο ικανούς. Αυτό σημαίνει ότι οι καλύτεροι ανάμεσα σ' εκείνους που συμμετέχουν σ' αυτήν την πληθωριστική παραγωγή πτυχίων κατευθύνονται για επαγγελματική αποκατάσταση στις χώρες του εξωτερικού (εκτός από λίγους που για διάφορους, οικογενειακούς ή προσωπικούς λόγους, δεν μπορούν να φύγουν). Ας μη γελιόμαστε, η Ελλάδα έχει καταληφθεί εξ εφόδου από τις μετριότητες, που «κάνουν κουμάντο» στην πολιτική και τον κρατικό μηχανισμό (ακόμα ανατριχιάζω ότι θυμάμαι τον -υποτίθεται διπλωματούχο μηχανικό- αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης να αναφέρεται στην «καύση διοξειδίου του άνθρακα»!), προωθώντας φυσικά αντίστοιχα πρότυπα στο σύνολο της κοινωνίας. Για τους άξιους, για τους καλούς επιστήμονες που παρά τις αντιξοότητες και την έλλειψη μέσων σπουδάζουν αποκτώντας πραγματικές γνώσεις και όχι «κυνηγώντας το πεντάρι», δεν υπάρχουν και πολλές προοπτικές. Και, όλο και περισσότεροι τα τελευταία χρόνια, φεύγουν στο εξωτερικό. Το αποτέλεσμα είναι ότι η ελληνική κοινωνία ξοδεύει πόρους -χρήματα και ανθρωποώρες- για να τους σπουδάσει και μετά επωφελούνται τζάμπα από τις γνώσεις τους άλλες χώρες, που τους προσφέρουν περισσότερα κίνητρα γιατί οι πολίτες τους αντιλαμβάνονται την αξία των πνευματικών και επιστημονικών ελίτ για την ανάπτυξη της κοινωνίας. Ταυτόχρονα βέβαια, επειδή στέλνουμε όλους στα πανεπιστήμια, ακόμα και τους κουμπούρες στα γράμματα, σε λίγα χρόνια δεν θα έχουμε καθόλου εξειδικευμένους τεχνίτες και άλλες ειδικότητες απαραίτητες για τη λειτουργία πολλών τομέων της οικονομίας (αντί να αναβαθμιστούν τα ΕΠΑΛ και τα ΙΕΚ, έχουν καταντήσει οι απόκληροι της εκπαίδευσης). Και τότε θα παρακαλάμε να έρθουν στην Ελλάδα μετανάστες από άλλες χώρες, τους οποίους τώρα δεν θέλουμε. Οι χιλιάδες πτυχιούχοι πανεπιστημίων και ΤΕΙ να δούμε τί θα κάνουν τότε...

Ομαδική παράνοια

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι το πώς αντιλαμβάνεται ο καθένας μας τον κόσμο γύρω του διαφέρει πολλές φορές, είτε επειδή μπορεί να διαφέρει η κοσμοθεωρία του καθενός μας (αυτό που κάποιος θεωρεί καλό ή φυσιολογικό, ένας άλλος μπορεί να το θεωρεί κακό η αφύσικο), είτε ακόμα γιατί μπορεί να μην έχουμε όλοι μας αντίληψη ορισμένων γεγονότων, που δεν έχουν γίνει ευρύτερα γνωστά και που έχει γίνει προσπάθεια απόκρυψής τους για διάφορους λόγους. Τα γεγονότα, όμως είναι γεγονότα και καμιά κοσμοθεωρία δεν μπορεί να τα αλλάξει (όταν ο ήλιος είναι ψηλά, όποια κοσμοθεωρία κι αν έχεις κι όσα ψέματα κι αν σου έχουν πει δεν μπορείς να ισχυρίζεσαι ότι είναι νύχτα, γιατί τότε είσαι απλώς... ηλίθιος). Δεύτερον, στην εποχή μας, με την πληροφορία να είναι διαθέσιμη σε αφθονία λόγω της παγκοσμιοποίησης της πληροφόρησης, είναι πιο δύσκολο να σε παραπλανήσουν όπως στο παρελθόν, όταν οι ειδήσεις διαδίδονταν στόμα με στόμα. Αρκεί να θέλεις φυσικά να ψάξεις για την αλήθεια. Και τρίτον, ακόμα κι αν δεν έχεις άμεση αντίληψη για κάτι, δεν σημαίνει ότι μπορείς να το απορρίψεις όταν όλα τα λογικά δεδομένα το αποδεικνύουν (ή αντίστροφα να το δεχτείς όταν όλα τα λογικά δεδομένα αποδεικνύουν το αντίθετο). Δεν έχω πάει ποτέ στο Λευκό Οίκο, αλλά ξέρω ότι ο Πρόεδρος των ΗΠΑ βρίσκεται εκεί μέσα και καμία λογική υπόθεση ή κανένα στοιχείο δεν μου δείχνει ότι οι χιλιάδες φωτογραφίες, άρθρα, τηλεοπτικές εικόνες κλπ. που το προβάλλουν είναι ψευδείς και παραπλανητικές.

Αυτά είναι βασικά στοιχεία της ανθρώπινης λογικής που μας κρατούν ισορροπημένους, αλλιώς θα είμαστε όλοι σχιζοφρενείς, ψάχνοντας για ανύπαρκτες πραγματικότητες, ανάλογα με τις επιθυμίες ή τις προκαταλήψεις μας. Κάτι που φαίνεται δυστυχώς πως υπάρχει πλέον στην Ελλάδα, όπου το υπερεγώ που μας καλλιεργούν από παιδιά με βάση τη μεγάλη ιστορία και τον πολιτισμό των προγόνων μας, δεν μας επιτρέπει πρώτον, να δούμε τη σημερινή κατάσταση της κρατικής μας οντότητας, που είναι μια μικρή χώρα με περιορισμένη σημασία και επιρροή στρατιωτική, οικονομική αλλά και πολιτιστική (μιλώντας πάντα για τη σύγχρονη Ελλάδα), σε σχέση με τις μεγάλες δυνάμεις της εποχής μας. Δεύτερον, να δεχτούμε τις δικές μας ευθύνες για οτιδήποτε συμβαίνει. Και τρίτον, να κατανοήσουμε τη σημασία των όσων συμβαίνουν στον υπόλοιπο κόσμο και να προσπαθούμε να ενημερωνόμαστε γι' αυτά και να τα αξιολογούμε με βάση την κοινή ανθρώπινη λογική.

Όπως αποδεικνύει μια πρόσφατη έρευνα ελλήνων επιστημόνων από το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, το Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδας και το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, που προβλήθηκε αυτές τις μέρες από τα ΜΜΕ, στην Ελλάδα υπάρχει πλέον μια κατάσταση ομαδικής παράνοιας, που κάνει ένα μεγάλο τμήμα του πληθυσμού να πιστεύει απίθανα πράγματα, ακόμα κι αν βασίζονται σε εντελώς παράλογες ή και αδύνατες υποθέσεις. Το πιο σημαντικό απ' αυτά βέβαια έχει σχέση με τη σημερινή κατάστασή μας, με το... 75% να πιστεύει ότι η κρίση της ελληνικής οικονομίας ήταν προσχεδιασμένη από διάφορα εξωθεσμικά κέντρα!!! Τα τρία τέταρτα των ερωτηθέντων θεωρούν δηλαδή ότι τα τεράστια ελλείμματα, το υπερτροφικό κράτος από το οποίο εξαρτιόταν ακόμα και μεγάλο μέρος του ιδιωτικού τομέα, η ανυπαρξία παραγωγής εγχώριων προϊόντων, ο συνεχής εξωτερικός δανεισμός, η υπερκατανάλωση κλπ. που χαρακτήριζαν την Ελλάδα επί τρεις δεκαετίες δεν ήταν νοσηρά φαινόμενα που μας οδηγούσαν με μαθηματική ακρίβεια στη χρεοκοπία, αλλά μπορούσαμε εσαεί να ζούμε έτσι και απλώς σε κάποια εξωθεσμικά κέντρα κάποιοι κοιμόντουσαν κάθε βράδυ με την έγνοια πως θα καταστρέψουν μια μικρή χώρα της Μεσογείου με ελάχιστη επιρροή στην παγκόσμια οικονομική και πολιτική σφαίρα!

Και αν μεν αυτό ήταν το μόνο παράλογο που πίστευαν οι Έλληνες, θα μπορούσαμε να δεχτούμε ότι είναι συνέπεια του πανικού από την οικονομική καταστροφή (με μια μικρή βοήθεια και από το ελληνικό υπερεγώ) και θα ελπίζαμε ότι με τον καιρό οι άνθρωποι θα δουν την πραγματικότητα. Όμως, η έρευνα δείχνει επίσης πως το 68,66% πιστεύει ότι το φάρμακο ενάντια στον καρκίνο έχει βρεθεί αλλά δεν δίνεται σε ευρεία κυκλοφορία κι ότι το 58,74% πιστεύει ότι η επίθεση στους δίδυμους πύργους ήταν αποτέλεσμα καλά οργανωμένου σχεδίου των ΗΠΑ!!! Ακόμα πιο «κουφό», είναι το γεγονός ότι το 27% των ερωτώμενων πιστεύουν ότι οι αμερικανοί αστροναύτες δεν πήγαν στη Σελήνη το 1969 και η προσσελήνωση είχε σκηνοθετηθεί σε ερημική τοποθεσία!!! Και για να μη νομιστεί πως απλώς αυτά τα παρανοϊκά πράγματα αφορούν γεγονότα που γίνονται έξω, το 60,86% θεωρεί ότι ο πρώην πρωθυπουργός Κώστα Σημίτης είναι εβραϊκής καταγωγής! Αλλά βέβαια, μια και μιλάμε και για επιθυμία ενημέρωσης, ας μη ξεχνάμε ότι βρισκόμαστε σε μία χώρα όπου το ένα τρίτο του πληθυσμού δεν έχει ποτέ ακουμπήσει ηλεκτρονικό υπολογιστή, τη στιγμή που και η τελευταία Αμερικανίδα γιαγιά έχει λογαριασμό e-mail!